Jәmiyette tinishliqti saqlaӯ, insan qәdrin joqari tutiӯ, puqaralar qәӯipsizligin tәmiyinleӯ reformalardan gөzlengen maqsetlerge yerisiӯdiң әhmiyetli shәrti yesaplanadi. Bүgin Qaraqalpaqstan Respublikasinda pidәkerlik penen xizmet alip barip atirgʻan ishki isler organlari xizmetkerleriniң jumis barisi da joqarida atap өtilgen usi maqsetler menen үyles yekenligin seziӯ qiyin yemes.
ITIBAR JIGERGE UMTILDIRADI
Hayal-qizlardiң jәmiyettegi rolin jәne de arttiriӯ, olardiң belsendiligin hәr tәrepleme qollap-quӯatlaӯ bagʻdarinda әmelge asirilip atirgʻan jumislar nәtiyjesinde ishki isler organlarinda xizmet yetip kiyatirgʻan hayal xizmetkerlerde kөplegen jetiskenliklerdi qolgʻa kirgizbekte. Atap aytqanda, «Itibar-2024» taңlaӯiniң Qaraqalpaqstan Respublikasi basqishinda Qanlikөl rayoni IIB JQX HPB hayal-qizlar mәseleleri boyinsha agʻa inspektori, agʻa leytenant Lazzat Yusupova «Jildiң yeң belsendi ishki isler xizmetkeri» nominatsiyasina mүnәsip dep tabildi.
L.Yusupova dәslepki miynet jolin 2022-jili Bozataӯ rayoni IIB JQX HPB Jas өspirimler hәm jaslar menen islesiӯ topari jas өspirimler mәseleleri boyinsha inspektor-psixologi laӯaziminan baslagʻan. Өtken jil fevral ayinan baslap Qanlikөl rayoni IIB JQX HPB hayal-qizlar mәseleleri boyinsha agʻa inspektori laӯaziminda islep kelmekte.
Profilaktikaliq ilajlar duris jolgʻa qoyilgʻani sebepli өtken jil rayon aymagʻinda hayal-qizlar arasinda jinayat jүz bermedi. Jil daӯaminda үyme-үy үyreniӯler daӯaminda 53 hayal-qizlardiң mashqalasi unamli sheshimin tapti. Basim hәm zorliqtan jәbir kөrgen 128 hayalgʻa «qorgʻaniӯ orderi» rәsmiylestirilip, psixologiyaliq, sotsialliq jәrdemler berildi.
ADASQANLARGʻA IMKANIYAT BERIP
Өtken jil dekabr ayi halatina kөre, Qaraqalpaqstan Respublikasi IIM JQX Probatsiya bөlimi qadagʻalaӯinda bolgʻan 3273 shaxs probatsiya yesabinan shigʻarilgʻan. Sonday-aq, jazani өteӯ mәkemesinen azat yetilgen 390 shaxs penen profilaktikaliq sәӯbetlesiӯler alip barilip, olardiң sotsialliq, turmisliq mashqalalarin aniqlaӯ hәm saplastiriӯ, densaӯligʻin tikleӯ, kәsipke bagʻdarlaӯ, bәntligin tәmiyinleӯ boyinsha jumislari әmelge asirildi.
Өzbekstan Respublikasi Prezidentiniң tiyisli qarariniң orinlaniӯi boyinsha yerkinen ayirioʻ jazasin өtep, probatsiya yesabina alingʻan 27 adamgʻa dәslepki sotsialliq-materialliq jәrdem paketleri ajiratildi. Hәzirgi kүnde olar isbilermenlik, өnermentshilik, ustashiliq jөnelisleri boyinsha jumis alip barmaqta.
Qadagʻalaӯdagʻi shaxslardiң sotsialliq beyimlesiӯi boyinsha rayon-qalalarda өtken ӯaqit ishinde 180 mәrtebe «Jumisqa mәrhәmat» ilajlari shөlkemlestirilip, 400 adam jumisqa ornalastirilgʻan. Bunnan tisqari, 204 mәrtebe kөshpeli sudlar өtkerilip, sud tәrepinen jүkletilgen mәjbүriyatlardi өz ӯaqitinda orinlap, miynetke hadal mүnәsibette bolgʻan 1173 shaxs mүddetinen aldin shәrtli rәӯishte azat yetilgen. Al kerisinshe, sud hүkimin buzip, jazadan qasttan moyin taӯlap jrgen 253 shaxstiң өtelmey qalgʻan mүddeti aӯir jaza tүrine almastirilgʻan.
BIRGE ISLESIӮ NӘTIYJESIZ YEMES
Nөkis qalasindagʻi «Gүzar» mәkan puqaralar jiyinindagʻi 1056 xojaliqta 4 miңnan aslam xaliq jasaydi. Bul jerde tinishliqti saqlaӯ, xaliqtiң mashqalalarin sheshiӯde mәhәlle jetiligi өz nәtiyjesin bermekte.
Haqiyqatinda da, bүgin puqaralar qanday da bir mashqalagʻa dus kelse, yeң dәslep, өzleri jasap kiyatirgʻan jiyinniң juӯapkerlerine mүrәjat yetedi. Әlbette, bul bagʻdardagʻi jumislardi әmelge asiriӯda aymaqliq profilaktika inspektorlariniң da mүnәsip үlesi bar yekenligin atap өtiӯ orinli boladi. Әyne kүnde «Gүzar» mәkan puqaralar jiyinina biriktirilgen profilaktika inspektori, kapitan Xojanazar Begjanovti usinday pidayi xizmetkerler qatarinda keltiriӯ mүmkin.
− Mәkan puqaralar jiyinimizda «Abat hәm qәӯipsiz mәhәlle» printsipi tiykarinda mәnzilli jumislar әmelge asirip kelinbekte. Atap aytqanda, өtken jilda 42 hayal-qizlar hәm jaslar өz qizigʻiӯshiliqlarinan kelip shiqqan halda kәsip-өnerge oqitildi. Jeke isbilermenlik penen shugʻillaniӯ qәleӯin bildirgen 5 puqaragʻa tigiӯ mashinasi hәm basqa zәrүr үskeneler tapsirildi. Sonday-aq, probatsiya yesbaindagʻi 1 shaxstiң turaqli bәntligi tәmiyinlendi,-deydi profilaktika inspektori.
Kapitan X.Begjanov MPJ gʻa biriktirilgenine kөp ӯaqit bolmadi. Biraq oniң xizmet alip bariӯi nәtiyjesinde aymaqta kriminogen jagʻday jaqsilanip, jinayatshiliq kөrsetkishi kemeyiӯine yerisildi. Sonliqtan da, xaliq arasinda mүnәsip abiroygʻa iye.
DӘLILLER «TIL»GE KIRGENDE...
Өtken jili Qaraqalpaqstan Respublikasi IIM Ekspert-kriminalistika orayi xizmetkerleri tәrepinen 5920 mәrtebe operativ-qidiriӯ hәm tergeӯ, ekspertiza өtkerioʻ hәreketleri alip barilgʻan.
Sonday-aq, oray xizmetkerleriniң alip bargʻan jumislari nәtiyjesinde 434 jinayat bet-jүz dүzilisi boyinsha foto hәm video sүӯretler arqali ashilgʻan bolsa, 11 shaxsi nәmәlim dene hәm 3 өzi haqqinda magʻliӯmat bere almaytugʻin puqaraniң shaxsi aniqlangʻan.
Oray xizmetkerleri tәrepinen texnikaliq imkaniyatlardan keң paydalangʻan halda, rayon-qala Iiblarda jaңadan yesapqa alingʻan, uzaq mүddetke sirt yelge shigʻip ketip atirgʻan hәm jasaӯ mәnzillerine qaytip kelgen shaxslardiң qol-barmaq izlerin sistema bazasina kirgizip bariӯ jumislari turaqli әmelge asirip kelinbekte.
– Hәzirgi kүnde taraӯ xizmetkerleri 13 tүrdegi dәstүriy hәm arnaӯli ekspertizani yerkin tүrde өtkeriӯ ushin ruqsatnamalargʻa iye. Sonday-aq, ximiyaliq, ballistikaliq hәm daktiskolopik laboratoriyalar jeterli dәrejede tәmiyinlengen bolip, olardan xizmet daӯaminda nәtiyjeli paydalanip kelinbekte,-deydi IIM Ekspert-kriminalistika orayi basligʻi, podpolkovnik Mubarek Nizamatdinov.
Qaraqalpaqstan Respublikasi IIM EKO hәmde qala-rayon IIB Ektlari xizmetkerleriniң mamanligʻin arttiriӯ, olardi zәrүr metodikaliq qollanbalar menen tәmiyinleӯ jumisina ayriqsha itibar qaratilgʻan.
TURAQLI BAQLAӮDA
Soңgʻi payitlari Moynaq rayoni respublikamizdagʻi sirt yelli turistler kөp baratugʻin aymaqlardan birine aylanip үlgerdi. Sonliqtan da, aymaqta tinishliq hәm qәӯipsizlikti tәmiyinleӯ maqsetinde puqaralar hәm turistlerdiң өz shaxsin tastiyiqlaytugʻin hүjjetlerge iye boliӯin qadagʻalap bariӯ hәr qashangʻidan da әhmiyetli yesaplanadi. Sonday-aq, rayongʻa kelip-ketiӯshi sirt yel puqaralar dizimin qәliplestirip bariӯ zәrүr әmellerden biri.
Өtken jil daӯaminda rayon IIB Migratsiya hәm puqaraliqti rәsmiylestiriӯ topari tәrepinen 5082 puqaragʻa ID-kartalar rәsmiylestirilip, өz iyelerine tapsirilgʻan. Soniң menen birge, 1126 puqaragʻa sirt yelge shigʻiӯ biometriyaliq pasportlari berilgen. Bunnan tisqari, 998 puqara turaqli, 172 puqara ӯaqtinsha dizimge alingʻan bolsa, sirt yelden kelgen 283 puqara ӯaqtinsha yesapqa qoyilgʻan.
Migratsiya hәm puqaraliqti rәsmiylestiriӯ topari xizmetkerleri aymaqliq profilaktika inspektorlari menen birge rayondagʻi miymanxana, үy-miymanxanasi, sanatoriy hәm xostellerde turaqli rәӯishte tekseriӯ jumislarin alip barip, olardiң «YE-mehmon» elektron sistemasina jalgʻangʻani, kelgen miymanlardiң usi sistemada dizimge alingʻani boyinsha turaqli baqlaӯ ornatilgʻan.
TINISHLIQ JOLINDA
Aymaqlarda kriminogen jagʻdaydi jaqsilaӯ, jinayatshiliqtiң aldin aliӯ hәm huqiqbuzarliqlar profilaktikasin nәtiyjeli alip bariӯ maqsetinde orinlarda «Әhmiyetli 50 kүn» ilaji өtkerildi. Ilaj daӯaminda Qaraqalpaqstan Respublikasi Ishki isler ministrligi hәm basqa huqiq qorgʻaӯ uyimlari menen birgelikte respublikani jinayattan jiraq aymaqqa aylandiriӯ, jәmiyetlik tәrtipti saqlaӯ hәm puqaralar qәӯipsizligin tәmiyinleӯ, sonday-aq, jol-transport hәdiyseleriniң aldin aliӯ boyinsha izshil ilajlar әmelge asirildi
Arnaoʻli bet materiallarin өz xabarshimiz Azamat PIRNIYAZOV tayarladi.