Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev raisligida joriy yilning 26-aprel kuni turizm xizmatlari koʻlamini kengaytirish va infratuzilmasini rivojlantirish chora-tadbirlari boʻyicha videoselektor yigʻilishi oʻtkazildi. Unda turizm infratuzilmasining hozirgi holati tahlil qilinib, kamchiliklar koʻrsatib oʻtildi. Shuningdek, imkoniyatlarni ishga solib, turizm sohasida pandemiyagacha boʻlgan koʻrsatkichlarni tiklash, xizmatlar koʻlamini kengaytirish chora-tadbirlari muhokama qilindi. Avvalo, har bir viloyatda turistlarni oʻziga ohanraboday jalb qiladigan yirik loyihalarni amalga oshirish zarurligi taʼkidlandi.
Yigʻilishda ichki turizmni rivojlantirish masalalariga alohida eʼtibor qaratilib, bu boradagi koʻrsatkichni 10 million nafarga yetkazish vazifasi qoʻyilar ekan, buning imkoniyatlari ham belgilab berildi. Shu bilan birga, xorijiy turistlarga sayohatning barcha bosqichlarini tashkillashtirishga koʻmaklashuvchi saytlar, mobil ilovalar yaratish zarurligi taʼkidlandi.
Joriy yilda Navroʻz bayrami munosabati bilan qoʻshimcha dam olish kunlari belgilangani, 250 ta mehmonxona va muzeyda chegirma berilgani, ziyorat obyektlari bepul qilingani ichki turizm uchun katta turtki berdi. Buning natijasida Buxoro va Samarqandga qoʻshimcha 110 ming nafar mahalliy turist borgan. Ramazon hayiti munosabati bilan ham xalqimizga yana 5 kunlik dam olish berildi. Davlatimiz rahbari bunday ishlarni faqat bayramlar arafasida emas, balki yil davomida tizimli ravishda tashkil etish zarurligini taʼkidladilar.
Shu maqsadda joriy yildan boshlab barcha davlat tashkilotlari xodimlari uchun yiliga bir marta mahalliy sayohatga chiqish xarajatlarining 20 foizini budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan qoplash amaliyoti yoʻlga qoʻyilishi belgilandi. Bundan tashqari, 1-sentabrdan boshlab, yurtimiz boʻylab sayohat qilayotgan fuqarolarga avia, temiryoʻl va avtobus chiptalari narxining 15 foizi, mehmonxona xarajatining 20 foizi, muzey va boshqa madaniyat obyektlariga chipta narxining 50 foizini qaytarish tizimi joriy etiladi.
Muzeylar faoliyatini samarali tashkil etish ham turizmni rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega. Shu bois respublika boʻyicha barcha muzeylar eksponatlarini toʻliq xatlovdan oʻtkazib, ularning elektron bazasini yaratish, muzeylar rahbar va xodimlarining malakasini oshirish boʻyicha koʻrsatmalar berildi.
Yana bir eʼtiborli jihat – turistlarning xavfsizligi masalasi. Bu borada ichki ishlar organlari xavfsiz turizmni taʼminlash boʻlinmalarining alohida oʻrni bor. Ular tomonidan joriy yilning oʻtgan davri mobaynida boshqa sohaviy xizmatlar bilan hamkorlikda turizm namoyishi obyektlari va ularga tutash hududlarda jamoat tartibini saqlash, huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olish va jinoyatchilikka qarshi kurashish, turistlarning huquq va qonuniy manfaatlarini, shu jumladan, ularning hayoti, sogʻligʻi va mol-mulkini himoya qilish borasida bir qator ishlar amalga oshirildi.
Afsonaviy Samarqanddagi Registon maydoni Markaziy Osiyoning noyob meʼmoriy yodgorligi hisoblanadi. Qadimda bu maydon Samarqandning savdo va ijtimoiy markazi boʻlgan. Bu yerda uchta goʻzal madrasa – Ulugʻbek, Sherdor, Tilla-kori madrasalari qad rostlagan.
Goʻri Amir maqbarasi koʻhna Samarqandning yana bir durdonasi boʻlib, u yerda Amir Temur, uning oʻgʻillari va nabiralari, jumladan, buyuk olim va hukmdor Mirzo Ulugʻbek orom topgan.
Registon maydoni, Goʻri Amir, Ruhobod, Muqaddas Doniyor maqbaralari, Bibixonim majmuasi, Shohizinda majmuasi, Ulugʻbek rasadxonasi – bular Samarqand yodgorliklarining toʻliq boʻlmagan roʻyxatidir.
2500 yillik tarixga ega boʻlgan Buxoroda 140 dan ortiq qadimiy arxitektura yodgorliklari jamlangan. Ismoil Somoniy maqbarasi, Ark qalʼasi, Kalon minorasi, Labi Hovuz, karvonsaroylar, hammomlar – bu yodgorliklarning barchasi qadimiy shaharning ruhini aks ettiradi. Buxoro butun dunyo musulmonlarining ziyoratgohi boʻlib, bejiz muqaddas deb atalmagan. U gʻayrioddiy, oʻziga xos atmosferasi bilan oʻziga jalb qiladi.
Xivani haqli ravishda ochiq osmon ostidagi muzey deyish mumkin. Shahar oʻzagi – Ichan-qalʼaning aksariyat meʼmoriy yodgorliklari XVIII asr oxiri – XIX asrning birinchi yarmiga toʻgʻri keladi. Qalʼa devorining balandligidan shaharning ajoyib panoramasi ochiladi. Xivada bir qancha xon saroylari saqlanib qolgan va ulardan eng mashhuri Tosh Hovli saroyi hisoblanadi.
Qoraqalpogʻiston – zamonlarni bogʻlab turuvchi oʻlka. Qadimiy Qirqqiz, Ayoz qalʼa, Jonbos qalʼa, nodir Tuproqqalʼa manzilgohi va boshqa tarixiy va arxeologik yodgorliklar ilmiy va madaniy jihatdan barchada katta qiziqish uygʻotadi.
Ayni paytdaToshkent shahri, Buxoro, Surxondaryo, Toshkent, Xorazm va Qashqadaryo viloyatlaridagi turistik infratuzilma obyektlarining umumiy soni 7 562 tani tashkil qiladi. Shundan 73 tasi muzey, 131 tasi turizm obyektlari, 1 796 tasi arxeologiya, arxitektura, monumental sanʼat yodgorliklari va diqqatga sazovor joylarni oʻz ichiga olgan madaniy meros obyektlari, 5 ming 185 tasi turistik namoyish obyektlari, 299 tasi madaniyat va sport obyektlaridir.
Joriy yilning ayni paytigacha mamlakatimizga kelgan 807 ming 666 nafar chet el fuqarolaridan 37 ming 147 nafari sayohat qilish maqsadida tashrif buyurgan. Bu esa oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 14 ming 825 nafarga koʻpdir.
Yuqoridagilardan koʻrinib turibdiki, Oʻzbekistonda turizmni yanada rivojlantirish imkoniyatlari mavjud. Uning rivojlanishi mamlakatimizning xalqaro aloqalari rivojlanishiga, iqtisodiyoti mustahkamlanishiga oʻz hissasini qoʻshadi. Xalqaro aloqalarning rivojlanishi xalqimizni boshqa millatlar bilan yanada yaqinlashtiradi, oʻzaro hamkorlikni kuchaytiradi. Bu esa Oʻzbekistonga kirib kelayotgan xorijiy investitsiyalarning yanada oʻsishida muhim omil boʻlishi shubhasizdir.
Mixli SAFAROV,
«Postda» muxbiri.