Qәnigelerdiң pikirine kөre, sayaxat yetiӯ insan salamatligʻi ushin jүdә paydali yeken. Soniң ushin da, hәr bir insan өz jaqinlari, shaңaragʻi, kәsiplesleri, doslari menen sayaxatqa shigʻiӯdi, umitilmas ӯaqitlardi basinan өtkeriӯdi shin keӯilden qәleydi. Әlbette, bunday keӯilli kүnler insanniң pүtkil өmiri daӯaminda yadinda qaladi.
Soңgʻi jillarda mәmleketimizde turizm potetsialin asiriӯ boyinsha salmaqli jumislar әmelge asirilmaqta. Sonday-aq, turistler ushin qolay sharayatlar jaratiӯ hәm Өzbekstangʻa keliӯi ushin qәӯipsiz mәmleket sipatindagʻi imidjini jaratiӯgʻa qaratilgʻan daӯamli reformalar alip barilmaqta.
Atap aytqanda, taraӯgʻa baylanisli huqiqiy-normativ hүjjetler qabil yetilip, әmeliyatqa yengizilmekte. Nәtiyjede, yelimiz turizm taraӯi milliy ekonomikamizdiң basli jөnelislerinen biri sipatinda jedel raӯajlanbaqta. Taraӯgʻa qaratilip atirgʻan ayiriqsha itibar nәtiyjesinde tariyxiy yesteliklerimiz hәm basqa diqqatqa ilayiq orinlargʻa keliӯshi shet yel hәm jergilikli turistler sani jildan-jilgʻa artip barmaqta.
Hәr bir mәmleket turizminiң raӯajlaniӯi shet yel valyuta agʻimi, xaliqtiң bәntligin asiriӯ hәm de kishi hәm orta biznes imkaniyatlariniң keңeyiӯi yesabinan jalpi ishki өnimniң өsiӯine xizmet yetedi. Nәtiyjede bolsa, infradүzilme raӯajlanadi, jergilikli xaliqtiң turmisi jaqsilanadi. Shet tiller hәm milliy miyrasti biliӯ arqali xaliqtiң mәdeniy saӯatliliq dәrejesi joqarilaydi.
Өzbekstanda turizm haqqinda sөz bargʻanda, birinshi nәӯbette, Samarqand, Buxara hәm Xiyӯa siyaqli YUNESKO Pүtkildүnya miyrasi diziminen orin algʻan qalalar kөz aldimizgʻa keledi. Jurtimizdagʻi hәr bir qalani barip kөriӯ ushin jүzlegen sebep tabiӯ mүmkin. Tashkent, Qoqan, Әndijan, Shaxrisabz siyaqli qalalar zamanagөy tүrdegi, lekin өzinde kөplegen tariyxiy yestelikler jaylasqan aymaqlar yesaplanadi.
Jurtbasshimiz basshiligʻinda өtkerilgen aymaqlardiң turizm potentsialin asiriӯ, sirt yel investitsiya joybarlarin jedellestiriӯ mәseleleriniң dodalaӯi boyinsha videoselektor jiynalisinda soңgʻi jillarda mәmleketimizde turizm xizmetleri eksporti 1,6 yesege kөbeyip, 3 milliard 500 million dollargʻa jetkeni atap өtildi. Bul taraӯda 2 miңnan artiq jaңa isbilermenlik subʼektleri jumis basladi. Өtken jili sirt yelden kelgen turistlerdiң sani birinshi mәrtebe 10 millionnan asti.
Turizm hәm servis infradүzilmesiniң jedel raӯajlaniӯi nәtiyjesinde soңgʻi segiz jilda turizm taraӯina 6 milliard 500 million dollar qarji ajiratilip, 130 miңliq miymanxanaliq orinlar ashildi. Mәmlekette 20 turizm aӯili jumis alip barmaqta. Bostanliq rayoninda «Amirsoy», «Ugam River» kurortlari, turizm zonalari shөlkemlestirildi. Parkent rayonindagʻi «Oltin bel» shoqqisinda jaңadan taӯ-shaңgʻi zonasi shөlkemlestirilmekte. Bulardiң bәrshesi, atap aytqanda mәmleketimizdiң tariyxi, mәdeniyati hәm bay tәbiyati turistlerdiң keliӯin 2-3 mәrtebe kөbeytiӯi mүmkinligin kөrsetpekte.
Tashkent ӯәlayatiniң Bostanliq rayonindagʻi «Chorvoq dәrӯazasi» kompleksi turizmdi raӯajlandiriӯ ushin nәtiyjeli orinlardan biri yesaplanadi. Jәne bir joybar Yashnabod rayoninda okeanarium quriӯgʻa qaratilgʻan. Jaңa turistlik obʼekti 20 gektar maydandi iyeleydi. Oniң qasinda saӯda-miymanxana kompleksin quriӯ rejestirilgen bolip, bul 1,6 miң jumis ornin jaratiӯ imkaniyatin beredi. Soniң menen birge, Chorvoq suӯ saqlagʻishi jagʻasinda 10 kishi zonalargʻa bөlingen xaliq araliq turistlik orayin quriӯ rejelestirilmekte.
Ishki turizmniң raӯajlaniӯi nәtiyjesinde statistika jergilikli turistler sani 23 million jetkenligin kөrsetpekte. Lekin, yelege shekem basqa ӯәlayatlargʻa sayaxatqa barmagʻanlar kөplep tabiladi. Sonliqtan, Prezidentimiz baslamasi menen hәr aydiң bir shembi-yekshembi kүni «Shaңaraq hәm jәmәәt penen sayaxatqa shigʻiӯ kүni», dep jәriyalandi.
Tariyxtiң yeң әhmiyetli әhmiyeti-ol өtimishimizden sabaq berip, uliӯma insaniyliq qәdriyatlar hәm joqari mәnaӯiyat timsalinda jaratiӯshiliq hәm jaqsiliqqa qarap umtiliӯdi, hesh qashan jaӯizliq penen maqsetke yerisip bolmaytugʻinligʻin, hәr qanday jagʻdayda da tariyxiy haqiyqatliq penen qatnasta boliӯdi үyretedi. Bul bagʻdarda jurtimizda keң kөlemli jumislar әmelge asirilmaqta. Atap aytqanda, jaslar ortasinda tүrli bagʻdarlarda jarislar өtkerilip, jeңimpazlargʻa Өzbekstan boyinsha sayaxat jollamalari saӯgʻa yetilmekte. Bul keleshek әӯladtiң salamat boliӯina hәm tariyxiy tamirlarimiz bolgʻan yesteliklerdi өz kөzi menen kөrip, ruӯxiy aziq aliӯina үlken tiykar bolip xizmet yetedi.
Sonday-aq, «Өzbekstangʻa jәne bir kүn sayaxat» bagʻdarlamasi әmelge asirilmaqta. Ogʻan kөre, ӯәlayatlar araliq turizm obʼektlerin өzara baylanistiriӯshi «respublika turizm aylanbasi» hәm de rayon hәm qalalar ortasinda «aymaqliq turizm aylanbalari» shөlkemlestirilmekte. «Tөrt pasildiң hәr birinde sayaxat» bagʻdarlamasi әmelge asirilmaqta. Mәcyelen, bәhәr hәm gүz pasillarinda ekologiyaliq, ekstremal, meditsinaliq hәm densaӯliqti qayta tikleӯ, jazda suӯ basseynleri hәm dem aliӯ oraylari, qista ekstremal turizm hәm taӯ-shaңgʻi zonalariniң imkaniyatlari kөrsetiledi. Bul turizm mәӯsimleriniң ashiliӯi ushin festivallardiң shөlkemlestiriliӯi de turistler agʻimin kөbeytedi.
Ishki hәm sirtqi turizmdi raӯajlandiriӯ mәmlekettiң turaqli ekonomikaliq өsiӯi ham sotsialliq transformatsiyasinda ayiriqsha әhmiyetke iye bolip, Өzbekstanniң aymaqtagʻi jetekshi turizm bagʻdarindagʻi abiroyin bekkemleydi. Bul boyinsha jәne bir әhmiyetli mәsele turistler qәӯipsizligin tәmiyinleӯden ibarat. Ishki isler ministrligi Transport hәm turizm obʼektlerinde qәӯipsizlikti tәmiyinleӯ departamenti tәrepinen alip barilip atirgʻan jumislar negizinde jurtimizgʻa kelip atirgʻan turistlerge өzlerin qәӯipsiz seziӯi ushin barliq sharayatlar jaratilgʻan.
Qәӯipsiz turizmdi tәmiyinleӯ boyinsha jaratilgʻan sistema turistlik orinlarda hәm de turistler tәrepinen respublika boyinsha hәreketleniӯ daӯaminda kөbirek paydalanip kiyatirgʻan temir jol hәm haӯa transport infradүzilmesi obʼektlerinde jәmiyetlik tәrtipti saqlaӯ huqiqbuzarliqlardiң yerte aldin aliӯ hәm jinayatshiliqqa qarsi gүresiӯ boyinsha is-ilajlardi өzinde birlestiredi.
Turistlik obʼektler aymagʻinda xizmetkerlerge shet yel hәm jergilikli sayaxatshilar tүrli mәselelerde jәrdem sorap mүrәjat yetedi. Keminde 2-3 shet tilin biletugʻin xizmetkerlerdiң xosh mүlayimliq penen өz ӯaqtinda kөrsetilgen әmeliy jәrdemleri sheңberinde sayaxatshilardiң jogʻalgʻan shijlani hәm basqa buyimlari tabilip, өz iyelerine qaytarilmaqta. Bul da xizmetkerlerdiң huqiqbuzarliqlar profilaktikasin tәmiyinleӯ hәm jinayatshiliqtiң aldin aliӯgʻa qaratilgʻan is-ilajlardiң nәtiyjesi yesaplanadi. Bugʻan mүnәsip juӯap sipatinda sayaxatshilardiң minnetdarshiliq sөzleri xizmekerlerdiң biyminnet jumisina berilgen haqiyqiy bahasi sanaladi.
Juӯmaq retinde aytatugʻin bolsaq, turizm taraӯin raӯajlandiriӯ, birinshi nәӯbette, dүnya kөleminde jurtimizdiң abiroyin bekkemleydi. Shet yel investorlari ushin jaңa imkaniyatlar hәm isenimli birge islesiӯ yesiklerin ashadi. Respublikamizdiң makroekonomikaliq kөrsetkishleriniң turaqliligʻina, xaliqtiң dәramatlari, bәntligi hәm isbilermenligi siyaqli kөrsetkishlerdiң jaqsilaniӯina tүrtki berip, xizmetler taraӯiniң jәne de raӯajlaniӯina tiykar boladi.
Sarvar SOBIROV,
өz xabarshimiz.
Aӯdarmalagʻan Azamat PIRNIYAZOV.