Ruoʻxiyliq hәm agʻartioʻshiliq sabagʻi

 

(9 may – Yesleoʻ hәm qәdirleoʻ kүni)

Jүdә aoʻir keshken sol jillarda frontqa shaqirilgʻan 1 million 950 miңnan artiq өzbekstanli jaoʻingerlerden 538 miңnan aslami qurban bolgʻan. Sonday–aq, 158 miңnan aslami biydәrek jogʻalgʻan, 870 miңnan aslami tүrli jaraqatlar algʻan, 60 miңnan aslami bolsa mayip bolip qaytqani jeңistiң qanshelli qimbatqa tүskenin kөrsetip tur.

Uris aymaqlarinan evakuatsiya yetilgen 1 million 500 miңgʻa jaqin jәbirkeshlerge baspana berdi. Ata–anasinan ayirilgʻan 250 miң jetim balalargʻa mehir–aqibet kөrsetip, soңgʻi bir tislem nanin da olar menen bөlisti.

Yelimizde 9-may–Yesleoʻ hәm qәdirleoʻ kүni ulioʻmaxaliqliq bayram sipatinda belgilenioʻi negizinde insaniyliq, xalqimizgʻa tәn bolgʻan mehir-aqibet hәm keңpeyillik paziyletleri turadi. Insan yadi menen tiri, qәdiri menen ulli. Өtkenlerdi, olardiң qayirli jumislarin, qaharmanligʻin yeske alioʻ, qәdirleoʻ xalqimizgʻa tәn unamli paziyletlerden. Sebebi, yesleoʻ bul-umitpaoʻ degeni. Sahipqiran Әmir Temur da өz sөzin «Bizkim…» dep Oʻatandi, xaliqti hәm ata–babalar hүrmetin ornina qoyioʻ menen baslagʻan. Өz nәoʻbetinde, Mirza Ulugʻbek te, shayir hәm sәrkarda Babur da, shayirlar sultani Әliysher Naoʻayi da ata–babalar ruhina mүnәsip, ulli islerdiң daoʻamshisi bolioʻgʻa umtilgʻan. Soniң menen birge, yesleoʻ–tirishilik deregi. Onnan iyman–isenim menen suoʻ ishkenler әoʻladi qүdiretli hәm qәbiletli boladi.

Tinishliq–raoʻajlanioʻ gireoʻi. Tinishligʻin jogʻaltqan shaңaraq ta, mәmleket te hesh qashan qәterjam bola almaydi. Әyne usi ideyani nәsiyatlaoʻgʻa qaratilgʻan milliy ruoʻxiy miyrasimiz bar. Olardiң bәrshesinde tinishliqtiң qәdirine jetioʻ tүsindiriledi, uris bolsa pүtkilley qaralanadi.

Yekinshi dүnya jүzilik urisinda qurban bolgʻan hәr bir өzbekstanli–Oʻatanimiz perzenti yedi. Gʻәrezsizlik jillarinda uris qurbanlariniң ati paytaxtimizdagʻi Yesleoʻ maydanina ornatilgʻan temir «dәpter»ge altin hәripler menen jazip qoyildi.

Yesleoʻ maydanindagʻi temir «dәpter» lerde qatar–qatar atlar jazip qoyilgʻan bolsa, yeriksiz bul isim–familiyalardiң hәr biri insan yekenin oylaysiz. Olar arasinan өziңizge tanis, qeoʻliңizge jaqin, qani–qaniңizgʻa tutas adamlardi izleysiz, tabasizda...

Tөrdegi qaygʻili Ana–Oʻatan timsali. «Sen hәr dayim qәlbimdeseң, jigerim!»–degen sөzlerin tap ana Oʻatan bolip, xaliq bolip aytip atirgʻanday...

Jәne bir maqtanish penen tilge alatugʻinimiz әzim paytaxtimiz Tashkent qalasinda Prezidentimiz baslamasi xalqimiz qaharmanligʻiniң timsali sipatinda qurilgʻan saoʻlatli «Jeңis bagʻi» yestelik kompleksi yesaplanadi. Usi kompleks aymagʻinda «Shon-sharaf» («Daңq») mәmleketlik muzeyi qurilgʻan. Өzbek xalqiniң Yekinshi jer jүzilik urisi jillarindagʻi daңqli tariyxi, ana xalqimizdiң qaharmanligʻin bir pүtin sәoʻlelendirgen bul kompleks xalqimizdiң jillar daoʻaminda arzioʻ–umtilislarin өzinde jәmlegen.

«Jeңis bagʻi»niң ulioʻma maydani 14,6 gektar. Kompleks timsalliq tәrizde 12 aymaqqa bөlingen bolip, kiris bөlimi, uristiң qorqinishli kөrinisi, orayliq maydan, әskeriy texnikalar maydanshalari, temir jol vokzali, front arti aymagʻi, amfiteatr hәm adminstrativlik bina, matam hәm qaygʻi aymagʻi, quoʻanish–shadliq aymagʻi, jeңis aymagʻi, «Daңq» mәmleketlik muzeyi hәm shүkiranaliq aymagʻinan ibarat.

Bagʻtiң «Mәrtlik gimni» kompleksinde pүtkil өzbek hayallariniң sadiqliq timsalina aylangʻan zәңgiataliq Zulfiya Zokirova hәm oniң urista qaytis bolgʻan bes balasiniң opali өmirlik joldaslariniң yesteligi orin algʻan.

«Kөz jasi» kompleksinde uristiң qorqinishli yekenligi, milleti hәm dinine qaramastan, barliq adamlar birligi timsalin kөrsetedi.

«Daңq» mәmleketlik muzeyiniң joqari bөleginde Yekinshi dүnya jүzilik urisinda qatnasqan 301 өzbekstanli qaharmanlar hүrmetine yegilgen terekler, sonday–aq, «Mәңgi qaharmanliq» dep atalgʻan komplekste әpsanagʻa aylangʻan өzbek generali Sabir Raximov hәm barliq өzbekstanli batir jaoʻingerlerdiң өshpes yesteligi orin algʻan. Bul kompleks yelimizde tәrbiyalangʻan qoriqpas, mәrt hәm batir, talantli sәrkardalar, jaoʻingerlerden maqtanish yetioʻ, batirligʻinan ibrat alioʻ, dүnyadagʻi yeң ulli xaliqlardan biri yekenligimizdi sezinioʻ, oʻatanlaslarimizda usi yel, usi jurt perzenti yekenliginen maqtanish tuygʻilariniң oyanioʻina xizmet yetedi.

«Jeңis bagʻi» yestelik kompleksi aymagʻinda Ilimiy oray jumis alip barmaqta. Oraydiң jumisi Yekinshi dүnya jүzilik urista qatnasqan hәm qurban bolgʻan jerleslerimizdiң yadin tikleoʻden ibarat.

Frontta qaytis bolgʻan oʻatanlaslarimiz haqqindagʻi magʻlioʻmatlardi tabioʻ maqsetinde Rossiya, Belarus, Polsha, Avstriya, Izrayil, Yaponiya hәm basqa mәmleketler menen jaqin baylanislar ornatilgʻan. Bүgingi kүnde 301 Aoʻqam Qaharmani hәm «Shuhrat» ordeniniң toliq kavaleri bolgʻan 70 ten artiq jerleslerimizdiң mәrtligi hәm jaoʻingerlik jolin үyrenioʻ boyinsha ilimiy izertleoʻler daoʻam yetpekte.

Yekinshi dүnya jүzilik urista qurban bolgʻan atalarimiz yadin mәңgilestirioʻ, bүgingi kүnde de qatarimizda turip, Oʻatanimizdiң abiroy–mәrtebesin joqarilatioʻ, jaslardi ruoʻxiy әdep–ikramliq jaqtan tәrbiyalaoʻgʻa үles qosip kiyatirgʻan veteranlargʻa hүrmet kөrsetilip kelinbekte. Usi maqsette Өzbekstan Respublikasi Prezidentiniң «Yekinshi dүnya jүzilik uris qatnasioʻshilarin xoshametleoʻ haqqinda» gʻi Pәrmanina muoʻapiq, uris qatnasioʻshilari hәm mayiplari, olargʻa teңlestirilgen shaxslar hәm de, 1941-1945–jillardagʻi uris dәoʻiri miynet fronti qatnasioʻshilari materialliq xoshametlendi.

Insan bar yeken, oniң yadi–muqaddes. Hesh kim, hesh nәrse yadtan shiqpaydi. Xaliq bүgingi tinish zamandi asirap–abaylaoʻ, qәdirine jetioʻ ushin uristi, oniң qaharmanlarin, jeңiske mүnәsip үlesin qosqan hesh bir adamdi yadinan shette qaldirmaydi. Ishki isler organlarinda xizmet yetken Yekinshi dүnya jүzilik uris qatnasioʻshilari, veteranlar, xizmet oʻaziypasin orinlaoʻ oʻaqtinda qaytis bolgʻan xizmetkerlerdiң shaңaraq agʻzalarinan jagʻdaynina xabar alinadi hәm qaytis bolgʻan adamlar yadi yeske alinadi. Bul hәr qanday adamdi ruoʻxiy jaqtan bekkemleydi, oni jasaoʻgʻa, jaratioʻgʻa, yel–jurtqa sadiqliq, pidayiliq penen xizmet yetioʻge umtildiradi. Sebebi, insan yadi hәr dayim muqaddes, qәdiri–әzizdir.

Sarvar SOBIROV,

өz xabarshimiz.

Aoʻdarmalagʻan Azamat PIRNIYAZOV.