Билиб қўйган яхши
Мамлакатимизда Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва маҳаллий кенгашларга сайловлар жорий йилнинг 27-октабрида ўтказилади. Марказий сайлов комиссияси сайлов компанияси 26-июлдан бошланишини эълон қилганди. Октабр сўнгида бўладиган жараён «Менинг танловим – обод Ватаним» шиори остида ўтказилади.
Сайлов ўтказилиш тартиби
Тарихда илк маротаба депутатлар сайлови аралаш, яъни мажоритар-пропорсионал тизим асосида бўлиб ўтади. Депутатларнинг 75 нафари бевосита мажоритар тизим асосида, яъни сайловчилар аниқ шахсларга овоз бериш йўли билан, қолган 75 нафари эса пропорсионал тизим бўйича сиёсий партияларга берилган овозлар асосида сайланади. Бунгача, Ўзбекистонда парламент сайловлари мажоритар тизим бўйича ўтказилиб, унда ўз сайлов округида кўпчилик овоз олган номзодлар сайланган деб ҳисобланарди.
Пропорсионал тизим – бу ҳар бир партия парламентда қўлга киритадиган ўринлар сони сайловда унга берилган овозлар сонига кўра белгиланувчи сайлов тизимидир. Унинг мажоритар тизимдан фарқи шундаки, бунда сайловчиларга партиядан муайян номзодга эмас, партиянинг ўзига овоз бериш таклиф қилинади.
Баъзи рақамлар
Қайд этилишича, сиёсий партиялар томонидан депутатликка номзодларни кўрсатишда аёлларнинг улуши камида 40 фоиз бўлиши белгиланган. Бундан ташқари, депутатликка номзод сайланиш учун сайловчиларнинг нисбий кўпчилиги овозини олиши лозимлиги белгиланган. Унга кўра, номзод тегишли сайлов округида бошқа номзодларга нисбатан кўпроқ овоз тўплаган тақдирда депутат бўлиб сайланиши мумкин ва шу орқали такрорий овоз беришни ташкил этиш талаб этилмайди.
Сайловда Қонунчилик палатасининг 150 нафар депутати, Сенатнинг 65 нафар аъзоси, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг 65 нафар депутати, вилоятлар ва Тошкент шаҳар, 208 та туман (шаҳар) кенгашлари депутатлари сайланади. Шунга кўра, 30 мингга яқин номзодлар, 90 мингга яқин уларнинг ишончли вакиллари сайлов жараёнида фаол иштирок этиши ҳамда 120 мингдан ортиқ сайлов комиссиялари аъзолари ташкилотчи сифатида қатнашиши кутилмоқда.
Аброр ПОЁНОВ тайёрлади.
