Ошна-оғайниларим орасида гап билан иш битирадиганлар бор эди. Қарздорлардан пул унди­риш, кимнидир қўрқитиб масалани ҳал қилиш улар учун оддий иш эди. Ўшаларга ҳавас қилиб, сафига қўшилиб қолдим. Биринчи марта қўрқувни бошқанинг кўзида кўрганимни эслайман. У одамнинг овози титрар, қўллари қалтирарди. Мен бўлсам ўзимни қаттиққўл қилиб кўрсатишга уриндим. Ич-ичимда эса нимадир синди. Лекин сир бой бермадим, орқага қайтмадим.

«Иш»ни битиргач, ваъда қилинган пулни олдим. Ўшанда «Бўлди, бошқа бундай номаъқулчилик қилмайман», – дедим ўзимга. Лекин одам нафсга бир бор эрк берса, кейин яна баҳона топаверар экан. Шундай қилиб, жиноий гуруҳнинг доимий аъзосига айландим. Пул эвазига ёлланиб ишладим. 

Қўлга олинган куним ҳамон кўз олдимда. Қўлларимга кишан тақилганда, машинам, дўконим, обрўйим, топган пулларим — бари бир лаҳзада қийматини йўқотди. Судя 8 йил-у 1 ой муддатга озодликдан маҳрум этилганим ҳақидаги ҳукмни ўқиганида, гангиб қолдим. Кўз олдим тиниб, на ўзимни, на атрофдагиларни кўра олдим.

Қамоқхонада вақт секин ўтар экан. Бу ерда одам виждони билан ёлғиз, юзма-юз қолади. У ўзини алдай олмайди. Ўтган умримни таҳлил қилиб, ўйлаб кўрсам, энг катта душманим бошқалар эмас, ўзим эканман. Чунки мени товламачилик билан шуғулланишга ҳеч ким мажбур қилмади. Танловни ўзим қилдим, қарор ҳам ўзимники бўлди...

Ўшанда обдан мулоҳаза юритишга ҳафсала қилмадим, фурсат топмадим. Бугун эса ўйлашга, саволларимга жавоб излашга вақтим бисёр. Кўз олдимда тез-тез ширинтой набирам Умарбек гавдаланади. У кўпинча машинамнинг орқа ўриндиғида ухлаб қоларди. Ҳадемай катта бўлади, мактабга боради. Мен эса унинг ҳаётидан 8 йилга ўчиб кетаман. Бугун энг оғири — панжара ортида ўтиришим эмас. Энг оғири — уят. Фарзандларим, қавм-қариндошларим, маҳалла-кўй олдида уятга қолдим. Умарбек ҳам улғайгач, бобоси қаердалигини, нима учун қамалганини англаб қолади. Шуларни ўйлаб пушаймонман.

Агар биров ушбу сатрларни ўқиб, жиноят кўчасидан 

қайца, демак менинг кечиккан пушаймоним кимгадир фойда берган бўлади. Озодликнинг қад­рини уни йўқотган одам яхши билади. Мен эса бу ҳақиқатни жуда кеч англадим...»

Маҳкумнинг сўзларини Маҳлиё Холова

оққа кўчирди.